Atomcu Felsefe Fragmanları

  1. 1
    Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi'nin ilk baskısı Ekim 2019'da yapılan 366. kitabıdır. Kaynak ve fragmanların listesi hariç 157 sayfadır. Kitap küçük parçacıklardan meydana geldiğinden ağır bir dili yok ama yine de felsefeye hiç ilgi duymayan bir kişiyi sıkacaktır.

    Demokritos'un öğretmeni olduğu iddia edilen ve kaynaklarda adı geçse de kesin olarak yaşadığı tespit edilemeyen AbderaLeukippos (M.Ö. 5.yy) ve Demokritos'a (M.ö. 460-470) ve onların atomcu felsefe teorisine ilişkin aynı dönemlerde ve sonrasında yapılan değerlendirmelerin çeşitli Latince kaynaklardan fragmanlar, küçük parçacıklar halinde bir araya getirilip belli konu başlıkları altında çevrildiği kısa bütünleştirici bir eser. Fragmanların altında toplandığı ana konu başlıkları ise sırasıyla biyografi, eserler, doktrin, tanıklıklar. Bunların da kendi içinde alt başlıkları var.

    Çeviren; C. Cengiz Çevik, eserin amacını "Neticede bu çeviri çalışması atomcu felsefeye, onun temsilcilerine, daha sonraki kabul edilme ve reddedilme örneklerine dair tüm erken dönem yazılı kaynakları Türkçe'ye aktarma amacını taşımaktadır." şeklinde belirtmiştir. (s. xviii)

    Atomcu felsefeye özel bir ilgim olmasa da (esasında okuma öncesi hakkında bir cümleden fazla bir bilgim yoktu), okurken etkilendiğim yerler oldu. Her şey bilim adamlarının (Thales) felsefe yapması ile başlıyor, bilmeyen ve öğrenmeyen, bunun için çalışmayan adamın dünyamıza ilişkin, insana, evrene ilişkin sorular sorup cevaplar aramaya ve vermeye hakkı yok. Bundan 2500 sene önce yaşayan felsefeciler bile bilgi çağındaki din adamlarının büyük çoğunluğundan daha sorgulayıcı ve bilgililer. Adamlar ilk atomu, elementleri, farklılıklarını neden meydana geldiklerini (şekil, konum, düzen), renkleri, hava basıncını, hava olaylarını (fırtına, bulut, yıldırım vs.), gezegenleri ellerindeki kıt imkanlarla yarı doğru yarı yanlış keşfetmeye ve açıklamaya çalışmışlar, evrenin sürekli büyüdüğünü öngörmüşler. Bundan 2500 sene önce yaşamış bu insanları bugün dost edinebilsek eminim onların bize öğreteceği bizim ona öğretebileceklerimizden fazla olacaktı.

    Kitapla ilgili bir kaç soru ve ifade;
    Her şey atom ve boşluktan meydana gelir.
    Eğer her şey atomlardan meydana geliyorsa boşluk neden meydana geliyor?
    Boşluk hiçbir şey ise nasıl açıklarsın?
    "Her şey zorunluluktan ötürü meydana gelir..." (s.20)
    "Hiçbir şey rastgele meydana gelmez, aksine her şeyin bir nedeni vardır ve her şey zorunluluğun bir sonucudur." (s.40)
    "Gerçekten de abderalı demokritos'un düşüncesine göre insanlar ilkin su ve çamurdan yaratılmıştır." (s.54)
    "Zira genel olarak bakıldığında insanlara her şeyi öğreten ihtiyaçtı, ..." (s.74)
    "Eğitim başarılı insanların süsü, başarısız insanların ise sığınağıdır." (s.102)
    #785 vonidi | 1 ay önce